Часть 36

Түн тынышталып қалған. Қара түнек аспанда жұлдыздар ғана жарқырайды. (Ночь затихла. На чёрном небе сияют только звёзды.) Кішкентай оттың қасында Динара, Айжан және Нұртай отыр. (У небольшого костра сидят Динара, Айжан и Нұртай.) Динара терең тыныс алып, әңгімесін бастады. (Динара глубоко вздохнула и начала свой рассказ.) — Менің анам — тірі жан еді. Оның аты — Сарыарқа. (— Моя мать была живым существом. Её имя — Сарыарка.) — Ол — мәңгілік әйел. Бойы ұзын, шашы самал желдей, дауысы — даладай кең. Жүзінде ғасырлар бар. Ол мені өз топырағынан жаратты. (— Она — вечная женщина. Высокая, с волосами как ветер, с голосом как степь. Её лицо — это века. Она сотворила меня из своей земли.) — Мен жарық дүниеге келгенде, ол мені құшағына алды. Ешқашан еркелеткен жоқ, бірақ ешқашан жалғыз қалдырмады. (— Когда я появилась на свет, она взяла меня в объятия. Никогда не баловала, но и никогда не оставляла одну.) — Әкем болған жоқ. Тек анам бар. Ал мен — оның ең қарапайым, ең еңбекқор қызы болдым. (— Отца у меня не было. Только мать. И я стала её самой скромной, самой трудолюбивой дочерью.) — Он үш жасымда соғыс басталды. (— Когда мне было тринадцать — началась война.) — Сарыарқа мені құшағына тартып тұрып айтты: «Қызым, сен енді бала емессің». Сол күннен бастап мен майданға аттандым. (— Сарыарка прижала меня к себе и сказала: «Дочь моя, ты больше не ребёнок». С того дня я ушла на фронт.) — Басында шахтада болдым. Көмір қазып, темір тасыдым. Еркектердің орнын бастыдым. (— Сначала я была в шахте. Добывала уголь, таскала металл. Занимала места мужчин.) — Кейін мені снайпер етіп жіберді. Қолым дірілдеген жоқ. Жүрегім тастай еді, өйткені мен Сарыарқаның жүрегімін. (— Потом меня отправили снайпером. Рука не дрожала. Сердце было каменным — ведь я сердце Сарыарки.) — Мен жаумен емес, тағдырмен соғыстым. Әр атым — естелік, әр түнім — үміт. (— Я сражалась не только с врагом, но и с судьбой. Каждый мой выстрел — это память, каждая ночь — это надежда.) Нұртай тізесін құшақтап отыр. Айжан Динараның қолын ақырын ұстады. (Нуртай обнял колени. Айжан осторожно взяла Динару за руку.) — Сен қалай шыдадың? — деп сұрады Айжан. (— Как ты всё это выдержала? — спросила Айжан.) — Менің артымда анам тұрды. Ол мені көріп тұрды. Оның көзі — жұлдыз, үні — жел, демі — даланың иісі. (— За мной стояла мама. Она смотрела на меня. Её глаза — это звёзды, голос — ветер, дыхание — запах степи.) — Солай мен Қарағандыға айналдым. Қара жұмыс пен қара түтіннің арасынан қала болып шықтым. Мен тірімін — өйткені мен күрестім. (— Так я стала Карагандой. Из чёрной работы и чёрного дыма вырос город. Я жива — потому что сражалась.) — Енді сендер, менің балаларым, жалғастырыңдар. Сендерде соғыс жоқ. Бірақ соғыссыз да күрес болады. (— Теперь вы, мои дети, продолжите. У вас нет войны. Но и без войны есть борьба.) Жел сыбырлап өтті — Сарыарқаның деміндей. (Прошептал ветер — как дыхание Сарыарки.)