Часть 42

Караганда — Динара — засыпает после долгого дня, а ночью к ней во сне приходит она... Сарыарқа. Её Мама. Великая Степь. Түн. Шахта маңындағы үй. (Ночь. Дом у шахты.) Динара жалғыз ұйықтап жатыр. Терезенің ар жағында — жұлдызды аспан мен желдің баяу гуілі. Үй іші қараңғы. Тек сыртта сары дала толқып жатқандай. Сол сәтте... үнсіз есік ашылғандай болды. Жарық желмен бірге ішке енді. Түс басталды. (Сон начался.) Далада — көкжиекке дейін созылған шексіз кеңістік. Құрғақ шөптер сыбдырлайды. Бұл — Сарыарқа. Бірақ енді ол адам кейпінде. Ұзын бойлы, шашы самалдай желбіреген, көзінде — таулардың тереңдігі мен өзендердің ақиқаты бар әйел тұр. — Қызым... — деді ол. Дауысы самалдай жұмсақ, бірақ даланың күркірі секілді қуатты. (— Дочь моя… — сказала она. Голос её был мягок, как ветер, но мощен, как степной гром.) — Ана?.. — деп сыбырлады Динара, балаша. (— Мама?.. — прошептала Динара, как ребёнок.) Сарыарқа оған жақындап келіп, маңдайынан сипады. — Сен менің ең ауыр да, ең ардақты балам болдың. От пен темірден жаралған. Жер қойнауын сөйлеткен. Өз еліңді қорғамай, өзіңе тыным берген жоқсың... (— Ты была моим самым тяжёлым и самым дорогим ребёнком. Соткана из огня и металла. Ты заставила недра говорить. Ты не дала себе покоя, пока не защитила свой народ…) — Мен шаршадым, ана... — деді Динара. (— Я устала, мама… — сказала Динара.) Сарыарқа күлімсіреді. — Сол үшін Айжан мен Нұртайды бердім. Енді сен демал. Сен соғыстың, сен салдың, енді сен айт... (— Поэтому я дала тебе Айжан и Нуртая. Теперь отдыхай. Ты сражалась, ты построила, теперь — расскажи…) Динараның көзінен жас ақты. Ол қайтадан өзіне анасының қолымен сипалған сол сәби күйіне түсті. Сарыарқа артқа шегініп, даламен бірге ауадай тарап бара жатты. — Тек ұмытпа, қызым: дала мәңгі тірі. Жер сөйлейді. Сенің даусың — енді олардың жүрегінде. (— Не забывай, дочь моя: степь всегда жива. Земля говорит. Твой голос — теперь в их сердцах.) --- Таң. Динара оянды. Үй іші сол баяғыдай. Бірақ үстел үстінде желмен аударылған бір бет жатыр — күнделіктің соңғы беті. Онда жазылмаған жолдар енді анық естіліп тұр... — Рахмет, ана, — деді ол жай ғана. (— Спасибо, мама, — сказала она просто.)